opracowania_systemy_rozw_instal_el_bud.doc

Zdjęcia najlepszych i najgorszych instalacji elektrycznych.

Witam w sumie rozdzielnica jakoś wygląda. Pytanie jak z funkcjonalnością. Żeby podłączyć się do gniazda trzeba otworzyć drzwi rozdzielnicy (tego typu drzwi się bardzo łatwo wyłamują) po otworzeniu drzwi tracimy hermetyczność całej tablicy. Może mam głupie przyzwyczajenia ale wydaje mi się że zdecydowanie bardziej funkcjonalne było by zamontować te gniazda ze środka na jakiejś płycie (w wersji fabrycznej z klapkami) i obok zamontować małą obudowę z zabezpieczeniami ole mogę się oczywiście mylić. Gniazda na płycie i bezpieczniki to oczywiście jest wersja tańsza bo najlepszym rozwiązaniem jest cała gama skrzynek PCE Pozdrawiam -ElTom- Dodano po 15 : Jeszcze jedna sprawa, połączenie obwodów fazowych na nieizolowanej szynie N jest wręcz niedopuszczalne ( jedynym rozwiązaniem tutaj powinno być połączenie wszystkich wyłączników nadprą http://obrazki.elektroda.pl/7194739600_1392327198_thumb.jpg dowych bezpośrednio z rozłącznika Witam to do użytku wewnętrznego/chodziło o zastąpienie (szpuli na bębnie i kilku przedłużaczy) mój pierwszy Projekt, więc co nieco przy następnym zmienię, Faza całkowicie odizolowana- tylko na kostce, nawet pod spodem nie ma żadnego styku gniazda zostaną zamocowane przez paski na kabel. faktycznie priorytetem była cena (zrobione dla potrzeb lokalu) osobiście dla mnie będzię bardziej estetyka i funkcjonalność następnego Projektu, ale zawsze na 1 miejscu Bezpieczeństwo Użytkowania.Będę realizował za jakiś czas mobilną rozdzielnie na scenę na własne potrzeby (najpierw zrobię uprawnienia do 1KV) mile widziane porady osób z Branży- wykorzystam między innymi poradę Wujka Elektryka by także przewód doprowadzający z Gniazdka był z linki. Myślę że nie jest jak na 1 raz źle http://obrazki.elektroda.pl/5318355500_1392327454_thumb.jpg Dodano po 13 : kolega już oglądał, a ja właśnie myślałem które dać (L osobno N i Pe w jednym) nie ma możliwości styku. Zamiast pytać kolegów i tworzyć elektrykę alternatywną, wskazane byłoby najpierw dokształcić się z teorii, doboru materiałów, przepisów itd. Dlaczego przewód YDYp służy jako zasilanie, jakie wartości wyłączników zastosowałeś, brak RCD, faza na listwie przeznaczonej dla przewodów N lub PE - o samej estetyce i wykonaniu nie wspomnę. Gdzie to zamierzasz podłączać i co z selektywnością zabezpieczeń. Nie prościej było kupić porządny przedłużacz? Na to odpowiem bez skazy- dobór i konsultacje u Wujka Elektryka,bezpiecznik Różnicowo-prądowy pominięty gdyż główna rozdzielnia posiada, zanim zabrałem się za realizację poczytałem o zastosowaniach wybranych elementów, pierwsze 2- listwy-16A 3-listwa-10A (w trakcie Projektu trafiłem na najświeższe wiadomości) nie obawiam się o swoja wiedzę już od nastolatka naprawiałem przedłużacze, zmieniałem gniazdka, zmieniałem żyrandol... zmienię Fazę według porady ELtom ps Dziekuję za Lekcję na pewno skorzystam i poprawię według wskazówek wyłącznik 20A >>> S>>> gniazda- pominę kostkę warto tu było wrzucić te Zdjęcia będę bezpieczniej Projektował kolejne Pomysły


mgr inż. Andrzej Boczkowski Warszawa, 7.05.2013 r.

Stowarzyszenie Elektryków Polskich

Sekcja Instalacji i Urządzeń Elektrycznych

Systemy i rozwiązania instalacji elektrycznych w budynkach



Zasady ogólne

powołanym, w tych Warunkach Technicznych, Polskim Normom, w tym przede
wszystkim wymaganiom norm PN-IEC 60364 ,,Instalacje elektryczne w
obiektach budowlanych" i PN-HD 60364 ,,Instalacje elektryczne
niskiego napięcia".

Pozostałe normy oraz opracowania techniczne można stosować w
projektowaniu i budowie, zgodnie z ustawą Prawo Budowlane, jako zasady
wiedzy technicznej. Do tych norm i opracowań należą między innymi:

- Normy wydane przez Stowarzyszenie Elektryków Polskich, a w tym:

? N SEP-E-001 Sieci elektroenergetyczne niskiego napięcia. Ochrona

przeciwporażeniowa.

? N SEP-E-002 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.
Instalacje elektryczne

w obiektach mieszkalnych. Podstawy planowania.

? N SEP-E-003 Elektroenergetyczne linie napowietrzne. Projektowanie i
budowa. Linie

prądu przemiennego z przewodami pełnoizolowanymi oraz z przewodami

niepełnoizolowanymi.

? N SEP-E-004 Elektroenergetyczne i sygnalizacyjne linie kablowe.
Projektowanie

i budowa.

? N SEP-E-005 Dobór przewodów elektrycznych do zasilania urządzeń

przeciwpożarowych, których funkcjonowanie jest niezbędne w czasie
pożaru.

- Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych wydane przez
Instytut

Techniki Budowlanej, Warszawa ul. Filtrowa 1, a w tym:

? Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych. Część
D: Roboty

Instalacyjne. Zeszyt 1. Wydanie II. Instalacje elektryczne i
piorunochronne w

budynkach mieszkalnych.

? Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Robót
Budowlanych. Część D: Roboty

Instalacyjne. Zeszyt 2. Instalacje elektryczne i piorunochronne w
budynkach

użyteczności publicznej.

? Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych.
Część D: Roboty

Instalacyjne. Zeszyt 3: Instalacje elektryczne i
piorunochronne w obiektach

przemysłowych.

?.Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych. Część
D: Roboty instalacyjne elektryczne. Zeszyt 4: Linie kablowe niskiego i
średniego napięcia.



W instalacjach elektrycznych stosować należy przede wszystkim układ
sieci TN-S, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach układ sieci TT
lub IT, zapewniających wprowadzenie w instalacjach elektrycznych
oddzielnego przewodu ochronnego PE i neutralnego N. W przypadku
stosowania układu sieci TN-C-S rozdzielenie funkcji przewodu
ochronno-neutralnego PEN na przewód ochronny PE i neutralny N powinno
następować w złączu lub w rozdzielnicy głównej budynku, a punkt
rozdziału powinien być uziemiony. Zapewnia to utrzymanie potencjału
ziemi na przewodzie ochronnym PE przyłączonym do części
przewodzących dostępnych urządzeń elektrycznych w normalnych
warunkach pracy instalacji elektrycznej. Możliwie licznie uziemiane
powinny być również przewody ochronne PE i ochronno-neutralne PEN.

Złącza instalacji elektrycznej budynku, umożliwiające odłączenie
od elektroenergetycznej sieci zasilającej, powinny być usytuowane w
miejscu dostępnym dla dozoru i obsługi oraz zabezpieczone przed
uszkodzeniami, wpływami atmosferycznymi, a także ingerencją osób
niepowołanych.

Jako uziomy instalacji elektrycznej i piorunochronnej należy
wykorzystywać metalowe konstrukcje budynków, zbrojenia fundamentów
lub inne metalowe elementy umieszczone w fundamentach stanowiące
sztuczny uziom fundamentowy.

W nowych obiektach budowlanych należy stosować przede wszystkim
sztuczne uziomy fundamentowe.

Tam gdzie elektrody są otoczone otuliną betonową, zaleca się
stosowanie betonu o odpowiedniej jakości i grubości otuliny betonowej
wynoszącej co najmniej 5 cm, aby uniknąć korozji tych elektrod.

Uziomy fundamentowe mogą być wykonane z:

- taśm lub drutów stalowych,

- drutów miedzianych.

Elementy stalowe gołe lub cynkowane na gorąco, znajdujące się w
otulinie betonowej mogą być wykorzystane jako uziomy fundamentowe.

Zaleca się, aby przewody uziemiające przyłączone do uziomów
fundamentowych były wprowadzone do betonu od wewnętrznej strony
obiektu budowlanego, a w przypadku gdy są one wprowadzone do betonu od
zewnętrznej strony to miejsce ich wprowadzenia powinno znajdować się
nad powierzchnią ziemi.

Zaleca się wzajemne łączenie sztucznego uziomu fundamentowego i
stalowego zbrojenia żelbetowych konstrukcji z wyjątkiem zbrojenia
naprężanego.

Na rysunku nr 1 przedstawiono przykład wykorzystania zbrojenia stopy
fundamentowej

dla celów uziemienia, a na rysunku nr 2 przykład wykonania sztucznego
uziomu fundamentowego.

Rys. 1. Przykład wykorzystywania zbrojenia stopy fundamentowej dla
celów uziemienia

Oznaczenia: 1 - ziemia; 2- izolacja pionowa; 3 - wyprawa zewnętrzna; 4
- ściana piwniczna;

5 - tynk wewnętrzny; 6 - połączenie (element łączeniowy); 7 -
przewód uziemiający;

8 - izolacja pozioma; 9 - uszczelnienie przejścia przewodu
uziemiającego; 10 - posadzka;

11 - podłoże betonowe; 12 - warstwa izolacji termicznej; 13 - ziemia;
14 - sztuczny uziom fundamentowy (np. bednarka); 15 - warstwa betonu
około 10 cm; 16 - podkładka dystansowa; 17 - ława fundamentowa

Rys.2. Przykład wykonania sztucznego uziomu fundamentowego

Doboru przewodów ze względu na obciążalność prądową
długotrwałą należy dokonywać zgodnie z Polską Normą PN-IEC
60364-5-523 ,,Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i
montaż wyposażenia elektrycznego. Obciążalność prądowa
długotrwała przewodów".

Jako elementy zabezpieczeń przed prądem przetężeniowym
(przeciążenie i zwarcie) należy stosować w obwodach odbiorczych
wyłączniki nadprądowe.

Urządzenia zabezpieczające powinny działać w sposób selektywny
(wybiórczy), to znaczy

w przypadku uszkodzeń wywołujących przetężenie powinno działać
tylko jedno zabezpieczenie, zainstalowane najbliżej miejsca uszkodzenia
w kierunku źródła zasilania. Działanie zabezpieczenia powinno
spowodować wyłączenie uszkodzonego odbiornika lub obwodu, zachowując
ciągłość zasilania odbiorników i obwodów nieuszkodzonych.

Zabezpieczenia przetężeniowe działają selektywnie (wybiórczo),
jeżeli ich pasmowe charakterystyki czasowo-prądowe nie przecinają
się ani nie mają wspólnych obszarów działania.

W instalacjach elektrycznych należy stosować środki ochrony,
zapewniające skuteczną ochronę przeciwporażeniową.

Rodzaje i środki ochrony przeciwporażeniowej wymienione są w tablicy
1



Tablica 1. Rodzaje i środki ochrony przeciwporażeniowej

Rodzaj ochrony Środek
ochrony



Ochrona podstawowa

Izolacja podstawowa części czynnych

Powszechnie stosowane środki ochrony

Przegrody lub obudowy



Przeszkody Środki ochrony stosowane tylko w instalacjach dostępnych
dla osób wykwalifikowanych lub poinstruowanych, lub osób będących
pod nadzorem wyżej wymienionych osób



Umieszczenie poza zasięgiem ręki



Ochrona przy uszkodzeniu

Samoczynne wyłączenie zasilania

Powszechnie stosowane środki ochrony

Izolacja podwójna lub izolacja wzmocniona



Separacja elektryczna do zasilania jednego odbiornika



Izolowanie stanowiska Środki ochrony stosowane tylko wtedy, gdy
instalacja jest pod nadzorem osób wykwalifikowanych lub poinstruowanych
tak, że nieautoryzowane zmiany nie mogą być dokonywane

Nieuziemione połączenia wyrównawcze miejscowe



Separacja elektryczna do zasilania więcej niż jednego odbiornika

Ochrona przez zastosowanie bardzo

niskiego napięcia Obwody SELV

lub PELV Środek ochrony stosowany we wszystkich

sytuacjach



Ochrona uzupełniająca Urządzenia ochronne różnicowoprądowe o
znamionowym prądzie różnicowym nieprzekraczającym 30 mA Środek
ochrony uzupełniającej, stosowany w układach a.c. w przypadku
uszkodzenia środków ochrony podstawowej i/lub środków ochrony przy
uszkodzeniu, a także w przypadku nieostrożności użytkowników

Dodatkowe połączenia wyrównawcze ochronne Środek ochrony
uzupełniającej stosowany jako uzupełnienie ochrony przy uszkodzeniu







Podstawową zasadą ochrony przed porażeniem prądem elektrycznym jest,
że części niebezpieczne nie mogą być dostępne, a dostępne
części przewodzące nie mogą być niebezpieczne, zarówno w
normalnych warunkach pracy instalacji elektrycznej jak i w przypadku
pojedynczego uszkodzenia.

Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym w normalnych warunkach
pracy instalacji elektrycznej jest zapewniona przez środki ochrony
podstawowej, a ochrona w warunkach pojedynczego uszkodzenia jest
zapewniona przez środki ochrony przy uszkodzeniu.

Alternatywnie, ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym jest
zapewniona przez środek ochrony wzmocnionej, który zapewnia ochronę
zarówno w normalnych warunkach pracy instalacji elektrycznej, jak i w
warunkach pojedynczego uszkodzenia.

Środek ochrony powinien składać się z:

- odpowiedniej kombinacji środka do ochrony podstawowej i
niezależnego środka do

ochrony przy uszkodzeniu, lub

- wzmocnionego środka ochrony, który zapewnia zarówno ochronę
podstawową jak i

ochronę przy uszkodzeniu.

Ochrona uzupełniająca jest określona jako zespół środków
technicznych uzupełniających ochronę podstawową i/lub ochronę przy
uszkodzeniu w specjalnych warunkach wpływów zewnętrznych i w
niektórych specjalnych instalacjach lub lokalizacjach określonych w
arkuszach normy PN-IEC (HD) 60364 grupy 700.

Postanowienia dotyczące ochrony przy uszkodzeniu mogą być pominięte
dla następującego wyposażenia:

- metalowe wsporniki izolatorów linii napowietrznych, które są
przytwierdzone do budynku i

są umieszczone poza zasięgiem ręki,

- zbrojenie żelbetowych słupów linii napowietrznych, w których
zbrojenie stalowe nie jest

dostępne,

- części przewodzące, ze względu na ich niewielkie rozmiary (około
50×50 mm) lub ze

względu na ich właściwości nie mogą być uchwycone, a także
nie może dojść do

znaczącego zetknięcia ich z częścią ciała ludzkiego i pod
warunkiem, że połączenie z

przewodem ochronnym mogłoby być trudne do wykonania lub być
zawodne. Dotyczy to

np. zasuwek, nitów, tabliczek informacyjnych, uchwytów przewodów,

- metalowe rury lub inne metalowe osłony ochraniające urządzenie o
podwójnej lub

wzmocnionej izolacji.

Stosowanie urządzeń ochronnych różnicowoprądowych (wyłączniki
ochronne

różnicowoprądowe, wyłączniki współpracujące z przekaźnikami
różnicowoprądowymi) w instalacjach elektrycznych ma na celu:

- ochronę przy uszkodzeniu przy zastosowaniu wyżej wymienionych
urządzeń jako

elementów samoczynnego wyłączenia zasilania,

- ochronę uzupełniającą w układach a.c. w przypadku uszkodzenia
środków ochrony

podstawowej i/lub środków ochrony przy uszkodzeniu lub w przypadku
nieostrożności

użytkowników, przy zastosowaniu wyżej wymienionych urządzeń o
znamionowym prądzie

różnicowym nie większym niż 30 mA w obwodach odbiorczych gniazd
wtyczkowych o

prądzie znamionowym nieprzekraczającym 20 A, które są
przewidziane do powszechnego

użytkowania i do obsługiwania przez osoby niewykwalifikowane oraz w
obwodach

zasilających urządzenia ruchome o prądzie znamionowym
nieprzekraczającym 32 A,

używane na zewnątrz,

- ochronę przed pożarami wywołanymi prądami doziemnymi przy
zastosowaniu wyżej

wymienionych urządzeń o znamionowym prądzie różnicowym nie
większym

niż 500 mA.

Stosowanie urządzeń ochronnych różnicowoprądowych o znamionowym
prądzie różnicowym nie większym niż 30 mA w obwodach zasilających
gniazda wtyczkowe na terenach budowy, w gospodarstwach rolniczych i
ogrodniczych, łazienkach, basenach pływackich, na kempingach, w
przestrzeniach ograniczonych powierzchniami przewodzącymi itp.
nakazują arkusze normy PN-IEC (HD) 60364 z grupy 700.

Stosowanie głównych i dodatkowych połączeń wyrównawczych
ochronnych ma na celu ograniczenie do wartości dopuszczalnych
długotrwale w danych warunkach środowiskowych napięć
występujących pomiędzy różnymi częściami przewodzącymi.

Każdy budynek powinien mieć główne połączenie wyrównawcze
ochronne.

Główne połączenie wyrównawcze ochronne realizuje się przez
umieszczenie w najniższej (przyziemnej) kondygnacji budynku głównego
zacisku (szyny) uziemiającego, do którego są przyłączone:

- przewody uziemiające,

- przewody ochronne,

- przewody uziemiające funkcjonalne jeżeli występują,

- metalowe rury oraz metalowe urządzenia wewnętrznych instalacji wody
zimnej, wody

gorącej, kanalizacji, centralnego ogrzewania, gazu, klimatyzacji,
metalowe powłoki i

pancerze kabli elektroenergetycznych i telekomunikacyjnych itp.,

- metalowe elementy konstrukcyjne budynku, takie jak np. zbrojenia itp.

Elementy przewodzące wprowadzane do budynku z zewnątrz (takie jak
metalowe rury i elementy konstrukcyjne, metalowe powłoki kabli)
powinny być przyłączone do głównego zacisku (szyny) uziemiającego
w miejscu ich wprowadzenia.

W pomieszczeniach o zwiększonym zagrożeniu porażeniem, jak np. w
łazienkach wyposażonych w wannę i/lub prysznic, hydroforniach,
pomieszczeniach wymienników ciepła, kotłowniach, pralniach, kanałach
rewizyjnych, pomieszczeniach rolniczych i ogrodniczych oraz w
przestrzeniach, w których nie ma możliwości zapewnienia ochrony
przeciwporażeniowej przez samoczynne wyłączenie zasilania we
właściwym czasie, powinny być zastosowane dodatkowe połączenia
wyrównawcze ochronne.

Dodatkowe połączenia wyrównawcze ochronne powinny obejmować
wszystkie części przewodzące jednocześnie dostępne, takie jak:

- części przewodzące dostępne,

- części przewodzące obce,

- przewody ochronne wszystkich urządzeń, w tym również gniazd
wtyczkowych i wypustów

oświetleniowych,

- metalowe konstrukcje i zbrojenia budowlane.

Wszystkie połączenia i przyłączenia przewodów biorących udział w
ochronie

przeciwporażeniowej powinny być wykonane w sposób pewny, trwały w
czasie, chroniący przed korozją.

Przewody należy łączyć ze sobą przez zaciski przystosowane do
materiału, przekroju oraz liczby łączonych przewodów, a także
środowiska, w którym połączenie to ma pracować.

Na rysunku nr 3 przedstawiono przykład połączeń wyrównawczych
ochronnych w budynku mieszkalnym.



Rys. 3. Połączenia wyrównawcze ochronne w budynku mieszkalnym -
główne w piwnicy, oraz dodatkowe w łazience

Bardzo ważne jest rozróżnienie głównych połączeń wyrównawczych
ochronnych od uziemień. Aby określone elementy mogły być
wykorzystane jako uziomy, muszą spełniać określone wymagania i musi
być zgoda właściwej jednostki na ich wykorzystanie. Dotyczy to na
przykład rur wodociągowych, kabli itp. Niektóre elementy jak np. rury
gazu, palnych cieczy itp. nie mogą być wykorzystywane jako uziomy.

Natomiast wszystkie wyżej wymienione elementy powinny być w danym
budynku połączone ze sobą poprzez główny zacisk (szynę)
uziemiający, celem stworzenia ekwipotencjalizacji.

Aby zrealizować główne połączenia wyrównawcze ochronne nie
wykorzystując rur gazowych jako elementów uziemienia, za
wystarczające uważa się zainstalowanie wstawki izolacyjnej na
wprowadzeniu rury gazowej do budynku jak to przedstawiono na rysunku nr
3.

Budynek należy wyposażyć w instalację chroniącą od wyładowań
atmosferycznych. Obowiązek ten odnosi się do budynków dla których,
po dokonaniu oceny ryzyka według procedur zawartych w Polskiej Normie
dotyczącej ochrony odgromowej, stwierdzono potrzebę zastosowania tej
ochrony.

Ochronę przed przepięciami łączeniowymi i pochodzącymi od
wyładowań atmosferycznych należy zapewnić przez stosowanie
ograniczników przepięć.

W systemie ochrony przeciwprzepięciowej szczególnie ważny jest
podstawowy układ ochrony, zainstalowany na początku instalacji.
Tworzące ten układ ograniczniki przepięć

powinny zapewnić podstawową ochronę przed wszelkiego rodzaju
przepięciami łączeniowymi, awariami w sieci elektroenergetycznej oraz
przepięciami atmosferycznymi, nawet w przypadku bezpośredniego
uderzenia pioruna w budynek.

Ograniczniki te należy instalować bezpośrednio w złączu, w pobliżu
złącza lub w rozdzielnicy głównej.

Ograniczniki powinny być włączone między każdy przewód fazowy i
uziom oraz między

przewód neutralny N i uziom, jeżeli przewód N nie jest na początku
instalacji uziemiony. Należy zastosować możliwie najkrótsze przewody
łączące ograniczniki przepięć

(najlepiej, aby całkowita ich długość nie przekraczała 0,5 m).

Przewody uziemiające ograniczników przepięć powinny mieć przekrój
nie mniejszy

niż 16 mm2 Cu.

Dla większości urządzeń elektrycznych ograniczenie się tylko do
ograniczników

tworzących podstawowy układ ochrony jest niewystarczające. Należy
zastosować w

dalszych częściach instalacji elektrycznej ograniczniki przepięć
tworzące dalsze stopnie

ochrony, odpowiednio do przyjętej kategorii wytrzymałości udarowej
(kategorii

przepięć).Ograniczniki te należy instalować w rozdzielnicach i
tablicach rozdzielczych, a

w przypadku urządzeń specjalnie chronionych w gniazdach wtyczkowych,
puszkach

instalacyjnych lub bezpośrednio w chronionym urządzeniu. Powinny być
one włączone

między każdy przewód czynny (L1; L2; L3; N) i szynę uziemiającą
lub przewód

ochronny. Przy stosowaniu ochrony przeciwprzepięciowej wielostopniowej,
dla

zapewnienia koordynacji działania poszczególnych aparatów,
odległości pomiędzy

ogranicznikami przepięć z iskiernikami (odgromniki) a ogranicznikami
przepięć

warystorowymi (ochronniki) powinny wynosić od kilku do kilkunastu
metrów.

Szczegółowe zalecenia w tym zakresie podają producenci ograniczników
przepięć. W

innym przypadku konieczne jest zastosowanie pomiędzy nimi dodatkowego
aparatu w

postaci tak zwanej ,,indukcyjności odsprzęgającej".



Przewody i kable elektryczne należy prowadzić w sposób
umożliwiający ich ochronę przed uszkodzeniami mechanicznymi oraz
wymianę bez potrzeby naruszania konstrukcji budynku.

Trasy przewodów elektrycznych powinny być prowadzone w liniach
prostych, równoległych do krawędzi ścian i stropów.

Należy stosować przewody elektryczne z żyłami wykonanymi wyłącznie
z miedzi, jeżeli ich przekrój nie przekracza 10 mm2, natomiast dla
przewodów o przekrojach powyżej 10 mm2 należy preferować stosowanie
przewodów z żyłami wykonanymi z miedzi.

Przeciwpożarowe wyłączniki prądu należy stosować w strefach
pożarowych o kubaturze

przekraczającej 1000 m3 lub zawierających strefy zagrożone wybuchem.

Przeciwpożarowy wyłącznik prądu powinien być umieszczony w pobliżu
głównego

wejścia do budynku lub w pobliżu złącza i odpowiednio oznakowany.
Powinien on odcinać dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem
obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie
jest niezbędne podczas pożaru.

Odcięcie dopływu prądu przeciwpożarowym wyłącznikiem nie może
powodować

samoczynnego załączenia drugiego źródła energii elektrycznej, w tym
zespołu

prądotwórczego, z wyjątkiem źródła zasilającego oświetlenie
awaryjne i obwodów

zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest
niezbędne podczas pożaru.

Systemy instalacji elektrycznych

Systemy instalacji elektrycznych możliwych do zastosowania w budynkach
wymienione są w tablicy nr 2.

Tablica 2 Systemy instalacji elektrycznych i ich
zastosowanie

Lp. Systemy

na ścianie i suficie

+

Wtynkowe c) + +

W prefabrykowanych bruzdach + +

Zatapiane w wielkich płytach + +

Zatapiane w konstrukcjach monolitycznych + +

Listwowe (w listwach i kanałach instalacyjnych) + +

Listwowo - zatapiane + +

Zunifikowanymi liniami pionowymi ZELP

+

Wykonane przewodami wielożyłowymi

+

W korytkach instalacyjnych

+

Na drabinkach instalacyjnych

+

Na wspornikach (półkach)

+

Na wieszakach prętowych

+

W prefabrykowanych kanałach naściennych, sufitowych, podparapetowych,
podłogowych + d) +

a) Tablica nie wyklucza możliwości zastosowania innych systemów
instalacyjnych

w uzasadnionych technicznie przypadkach np. instalacje wykonywane
przewodami szynowymi.

b) Przez charakter pomieszczenia należy rozumieć: mieszkalny -
przeznaczony na stały pobyt

ludzi, znajdujący się w obrębie mieszkania (przedpokój, kuchnia
łazienka, pokoje); ogólny -

przeznaczony do innych celów niż mieszkalny .

c) Nie zaleca się, można stosować jedynie w przypadkach technicznie
uzasadnionych i pod warunkiem, że warstwa tynku pokrywająca przewody
elektryczne wtynkowe jest o grubości co najmniej 5 mm.

d) Nie zaleca się stosowania w mieszkaniu. Można stosować
jedynie w przypadkach technicznie

uzasadnionych.

UWAGA!

W przypadku instalacji elektrycznych wykonywanych w podłożu lub na
podłożu palnym ,należy stosować zalecenia podane w opracowaniu
wydanym przez Instytut Techniki Budowlanej w 2005r pt: Projektowanie i
montaż instalacji oraz urządzeń elektrycznych w podłożu i na
podłożu palnym

Wybór określonego systemu instalacji zależy w głównej mierze od
potrzeb użytkowych, rodzaju pomieszczeń i wymaganej w nich estetyki
oraz zastosowanej konstrukcji budowlanej obiektu.



Prowadzenie instalacji elektrycznych

Prowadzenie instalacji i rozmieszczenie urządzeń elektrycznych powinno
zapewnić bezkolizyjność z innymi instalacjami (gazowymi, wodnymi,
telekomunikacyjnymi, piorunochronnymi) w zakresie odległości i ich
wzajemnego usytuowania. Należy tu szczególnie zapewnić ochronę przed
skutkami prądów indukowanych w wewnętrznych instalacjach przez prąd
piorunowy płynący w przewodach zewnętrznej instalacji
piorunochronnej.

Prąd ten może indukować w przewodzących pętlach instalacji
wewnętrznej, w wyniku sprzężeń magnetycznych, znaczne przepięcia.
Skutki działania tych prądów piorunowych można złagodzić poprzez
zastosowanie połączeń wyrównawczych części przewodzących
wewnętrznych i zewnętrznych oraz włączenie tam, gdzie to konieczne
ograniczników przepięć.

Obwody odbiorcze instalacji elektrycznych w budynku mieszkalnym
wielorodzinnym należy prowadzić w obrębie każdego mieszkania lub
lokalu użytkowego. W instalacji elektrycznej w mieszkaniu należy
stosować wyodrębnione obwody: oświetlenia, gniazd wtyczkowych
ogólnego przeznaczenia, gniazd wtyczkowych w łazience, gniazd
wtyczkowych do urządzeń odbiorczych w kuchni oraz obwody do
odbiorników wymagających indywidualnego zabezpieczenia.

Wewnętrzne linie zasilające w budynku mieszkalnym wielorodzinnym,
budynku zamieszkania zbiorowego i budynku użyteczności publicznej
należy prowadzić poza mieszkaniami i pomieszczeniami przeznaczonymi na
pobyt ludzi, w wydzielonych kanałach lub szybach instalacyjnych.

Zaleca się prowadzenie wewnętrznych linii zasilających w specjalnych
do tego celu wykonywanych kanałach, tzw. ZELP-ach lub innych tego typu
rozwiązaniach.

Kanały do prowadzenia wewnętrznych linii zasilających należy także
wykorzystywać do prowadzenia innych instalacji elektrycznych lub
telekomunikacyjnych.

Przewody i kable elektryczne oraz światłowodowe wraz z ich
zamocowaniami, stosowane

w systemach zasilania i sterowania urządzeniami służącymi ochronie

przeciwpożarowej, powinny zapewniać ciągłość dostawy energii
elektrycznej lub

przekazu sygnału z zachowaniem właściwości zapewniających poprawne

funkcjonowanie urządzeń przez czas wymagany do uruchomienia i
działania

urządzenia.

Dopuszcza się ograniczenie czasu zapewnienia ciągłości dostawy
energii elektrycznej

do urządzeń służących ochronie przeciwpożarowej do 30 minut, dla
przewodów i

kabli znajdujących się w obrębie przestrzeni chronionych stałymi
instalacjami

(urządzeniami) gaśniczymi wodnymi. W takim przypadku przewody i kable
powinny być

odporne na oddziaływanie wody. Jeżeli przewody i kable ułożone są w


ognioochronnych kanałach instalacyjnych, to wówczas wymaganie
odporności na

oddziaływanie wody uznaje się za spełnione.

Przewody i kable elektryczne w obwodach urządzeń alarmu pożaru,
oświetlenia awaryjnego i łączności powinny mieć klasę PH
odpowiednią do czasu wymaganego do działania tych urządzeń, zgodnie
z wymaganiami Polskiej Normy dotyczącej metody badań palności
cienkich przewodów i kabli bez ochrony specjalnej stosowanych w
obwodach zabezpieczających.

Przewody i kable elektryczne oraz inne instalacje wykonane z
materiałów palnych, prowadzone w przestrzeni podpodłogowej podłogi
podniesionej i w przestrzeni ponad sufitami podwieszonymi,
wykorzystywanej do wentylacji lub ogrzewania pomieszczenia, powinny
mieć osłonę lub obudowę o klasie odporności ogniowej co najmniej

EI 30, a w budynku wysokościowym lub w budynkach ze strefą pożarową
o gęstości obciążenia ogniowego ponad 2000 MJ/ m2 , co najmniej EI
60.



Przyłączanie urządzeń elektrycznych do instalacji

Urządzenia elektryczne o klasie ochronności I należy stosować pod
warunkiem przyłączenia części przewodzących dostępnych do przewodu
ochronnego PE przy zastosowaniu samoczynnego wyłączenia zasilania jako
środka ochrony przy uszkodzeniu. Powoduje to konieczność powszechnego
stosowania gniazd ze stykiem ochronnym i doprowadzania przewodu
ochronnego PE do wypustów oświetleniowych.

Pojedyncze gniazda wtyczkowe ze stykiem ochronnym należy instalować w
takim położeniu, aby styk ten występował u góry.

Przewody do gniazd wtyczkowych dwubiegunowych należy przyłączać w
taki sposób, aby przewód fazowy był przyłączony do lewego bieguna,
a przewód neutralny do prawego bieguna - układ sieci TN-S.

W istniejących rozwiązaniach instalacyjnych, gdzie występuje układ
sieci TN-C, przewód fazowy należy przyłączać do lewego bieguna,
natomiast przewód ochronno-neutralny PEN do styku ochronnego
połączonego z prawym biegunem jak to przedstawiono na rysunku nr 4.

Rys 4. Schemat przyłączenia przewodów do gniazda
wtyczkowego ze stykiem

ochronnym w układzie sieci TN-S i
TN-C

W przypadku gniazd wtyczkowych podwójnych powinna obowiązywać zasada
przyłączania przewodów tak jak dla gniazd wtyczkowych pojedynczych. W
związku z powyższym gniazda podwójne powinny mieć krzyżowe
połączenia zacisków prądowych tak jak to przedstawiono na rysunku nr
5.

Rys. 5. Schemat przyłączenia przewodów do gniazda wtyczkowego

podwójnego ze stykami ochronnymi w układzie sieci TN-S


Nie zaleca się stosowania gniazd wtyczkowych wielokrotnych
(podwójnych, potrójnych), w których nie może być realizowany
jednakowy układ biegunów względem styku ochronnego PE, taki jak
podano wyżej.

Połączenia przewodów elektrycznych

Połączenia przewodów elektrycznych należy wykonywać za pomocą
spawania (lutowania), zacisków śrubowych lub samozaciskowych.

W instalacjach elektrycznych wnętrzowych połączenia przewodów
należy wykonywać w

sprzęcie i osprzęcie instalacyjnym.

Nie należy stosować połączeń skręcanych.

Długość odizolowanej żyły przewodu powinna zapewniać prawidłowe
przyłączenie.

Do danego zacisku należy przyłączać przewody o rodzaju, przekroju i
liczbie do jakich zacisk

jest przystosowany,

Żyły jednodrutowe powinny mieć zakończenia:

- proste, nie wymagające obróbki po zdjęciu izolacji, przyłączane
do zacisków śrubowych

lub samozaciskowych,

- oczkowe, dla przewodów przyłączanych pod śrubę lub wkręt(
oczko o średnicy

wewnętrznej większej o ok. 0,5 mm od średnicy gwintu), które
należy wyginać w prawo,

- z końcówką.

Żyły wielodrutowe powinny mieć zakończenia:

- proste, nie wymagające obróbki, po zdjęciu izolacji przyłączone
do specjalnie

przystosowanych zacisków zapewniających obciśnięcie żyły i
nie powodujące

uszkodzenia struktury zakończenia żyły,

- z końcówką,

- z tulejką(końcówką rurową) umocowaną przez zaprasowanie.

W gniazdach bezpiecznikowych przewód doprowadzający należy łączyć
z szyną gniazda (śrubą stykową), a przewód zabezpieczany z gwintem.

W oprawach oświetleniowych i podobnym sprzęcie przewód fazowy lub
,,+" należy łączyć ze stykiem wewnętrznym, a przewód neutralny
lub ,,-,, z gwintem (oprawką).





Oznaczanie żył kabli i przewodów kolorami

Żyły kabli i przewodów wielożyłowych oraz przewodów sznurowych
powinny być oznaczane kolorami podanymi w tablicach nr 3 i nr 4. W
tablicach tych podano kolory żył w zależności od ilości żył, a w
przypadku kabli i przewodów czterożyłowych lub pięciożyłowych
podano kolejność występowania poszczególnych kolorów.

Identyfikacja za pomocą kolorów nie jest wymagana w przypadku
przewodów koncentrycznych, żył płaskich przewodów giętkich bez
powłoki oraz przewodów w izolacji z materiału, który nie może być
oznaczany kolorem, np. przewody o izolacji mineralnej.

Tablica 3 Kable i przewody oraz przewody sznurowe z żyłą
zielono-żółtą

Liczba żył Kolory
żył b

Żyła

ochronna Żyła robocza (czynna)

3 Zielono-żółty Niebieski Brązowy



4 Zielono-żółty - Brązowy Czarny Szary

4 a Zielono-żółty Niebieski Brązowy Czarny

5 Zielono-żółty Niebieski Brązowy Czarny Szary

a Tylko dla wybranych zastosowań.

b W tablicy tej nieizolowane przewody koncentryczne takie jak metalowa
powłoka, druty pancerza czy druty żyły powrotnej nie są określane
jako żyła. Przewód koncentryczny jest identyfikowany swoim
położeniem i dlatego nie wymaga się jego oznaczenia kolorem.



Tablica 4 Kable i przewody oraz przewody sznurowe bez żyły
zielono-żółtej

Liczba żył
Kolory żył b

2 Niebieski Brązowy



3 - Brązowy Czarny Szary

3 a Niebieski Brązowy Czarny



4 Niebieski Brązowy Czarny Szary

5 Niebieski Brązowy Czarny Szary Czarny

a Tylko dla wybranych zastosowań.

b W tablicy tej nieizolowane przewody koncentryczne takie jak metalowa
powłoka, druty pancerza czy druty żyły powrotnej nie są określane
jako żyła. Przewód koncentryczny jest identyfikowany swoim
położeniem i dlatego nie wymaga się jego oznaczenia kolorem.



W przypadku kabli jednożyłowych w powłoce oraz przewodów w izolacji
powinny być stosowane niżej podane kolory izolacji:

- kombinacja kolorów zielonego i żółtego dla oznaczania przewodu
ochronnego oraz kolor

niebieski dla oznaczania przewodu neutralnego,

- kolory brązowy, czarny i szary dla oznaczania przewodów fazowych .





Instalacje elektryczne prowadzone w podłożu i na podłożu
palnym

Do wykonywania ścian konstrukcyjnych i działowych w budynkach zwykle
stosuje się materiały niepalne, jednak w dużej mierze ściany
konstruowane są także z surowców palnych. W związku z tym instalacje
elektryczne w budynkach prowadzone są w podłożach i na podłożach
niepalnych lub palnych.

Do podłoży niepalnych zaliczane są ściany:

- betonowe,

- z cegły i podobnych surowców,

- gipsowe,

- z płyt lub bloczków z materiałów chemii budowlanej (silikaty),

- z płyt gipsowo-kartonowych.

Do podłoży palnych zaliczane są ściany:

- z płyt drewnianych,

- z płyt drewnopochodnych (płyty wiórowe, sklejka),

- z płyt pilśniowych,

- papierowe wkładki komórkowe.

Z elementów w postaci płyt wykonuje się również stropy, podłogi
oraz sufity podwieszane.

Dodatkowymi miejscami, w których i na których układane są instalacje
elektryczne lub z którymi stykają się instalacje elektryczne w
budynkach, są:

- panele sufitów podwieszanych,

- boazerie,

- tapety lub inne wykładziny ścienne i podłogowe wykonane z tkanin
lub tworzyw

sztucznych.

Miejscem rzadziej wykorzystywanym, gdzie również występują
instalacje elektryczne, są meble (np. instalacje oświetlenia wewnątrz
szafy czy sekretarzyka) oraz coraz częściej wydzielone garderoby.

Materiały te są materiałami palnymi. Ich kontakt z instalacjami
elektrycznymi wymaga szczególnego uwzględnienia istniejącego
zagrożenia pożarowego, co powinno być uwidocznione przy doborze
przewodów, sprzętu, osprzętu oraz zabezpieczeń.

Aby wykluczyć możliwość pożaru, którego źródłem mogą być
instalacje elektryczne w styczności z materiałami palnymi, należy
przy prowadzeniu instalacji elektrycznych zastosować wymagania zgodnie
z zasadami podanymi niżej.

Preferowane są następujące sposoby prowadzenia instalacji
elektrycznych w podłożu i na podłożu palnym:

- prowadzenie instalacji elektrycznych wewnątrz ścian i przegród
budowlanych w

przestrzeni pomiędzy płytami okładzinowymi, a także w przestrzeni
pomiędzy stropem

a sufitem podwieszanym (sprzęt i osprzęt instalacyjny w wykonaniu
podtynkowym).

Wewnątrz ścian, sufitów i podłóg wykonywanych z płyt palnych,
gdzie w środku występuje

wypełnienie izolacyjne (często również palne), występują
znacznie gorsze warunki

odprowadzania ciepła niż na zewnątrz ścian. Wnętrze ściany
wypełnione jest przeważnie w

całości lub w części materiałem izolacyjnym. Po zabudowaniu
ściany nie jest możliwe

dokonywanie oględzin fragmentów instalacji prowadzonej w ścianie. Z
tego powodu przy

wyborze tego sposobu prowadzenia instalacji należy zachować
szczególną ostrożność, aby

tak wykonana instalacja elektryczna przy wystąpieniu jakichkolwiek
uszkodzeń nie stała się

przyczyną pożaru. Montaż instalacji nie powinien naruszać w
zasadniczy sposób struktury

ściany. Instalacja powinna być wymienialna.

Proponuje się następujące sposoby układania przewodów
instalacyjnych:

- w rurach instalacyjnych z tworzyw sztucznych niepodtrzymujących i

nierozprzestrzeniających płomienia,

- w rurach instalacyjnych metalowych (zastosowanie w pomieszczeniach w
których

zagrożenie pożarowe może mieć szczególnie groźne skutki np.
pomieszczenia o trudnych

warunkach ewakuacji lub dużym zagęszczeniu przebywających osób),

- w korytkach i na drabinkach instalacyjnych metalowych (przewodowych
lub/i kablowych)

w przestrzeni pomiędzy stropem a sufitem podwieszanym (zastosowanie
w

pomieszczeniach użyteczności publicznej),

- w kanałach instalacyjnych podłogowych metalowych i z tworzyw
sztucznych

niepodtrzymujących i nierozprzestrzeniających płomienia
(zastosowanie w

o

o

o

o

o

h?(

h?(

h?(

h?(

h?(

o

o

o

o

o

o

o

??

??

o

??

?

? & ?

? & ?

??

h?R

??

??

.

?

-

?

?

hVn

hVn

Loratoryjnym itp.).

Do układania przewodów w rurach instalacyjnych należy stosować rury
np. z PVC lub metalowe (w warunkach szczególnego zagrożenia). Rury
powinny być zamocowane do podłoża za pomocą uchwytów, z tym że do
rur metalowych należy stosować uchwyty metalowe.

Należy stosować gniazda wtyczkowe i łączniki w wykonaniu
podtynkowym, przystosowane do mocowania za pomocą wkrętów w puszkach
instalacyjnych podtynkowych.

Odgałęzienia przewodów należy wykonywać w puszkach instalacyjnych
odgałęźnych podtynkowych.

Należy stosować puszki z PVC lub z innych tworzyw niepodtrzymujących
i nierozprzestrzeniających płomienia .

W budynkach, gdzie wymagane są warunki wysokiego bezpieczeństwa
pożarowego, należy stosować puszki metalowe.

Instalacje pod podłogą należy układać w specjalnie do tego
przeznaczonych kanałach instalacyjnych podłogowych, jeżeli konieczne
jest zamontowanie gniazd wtyczkowych w podłodze.

Jeżeli instalacja pod podłogą nie jest wykorzystywana do instalowania
gniazd wtyczkowych w podłodze, przewody należy układać w rurach
instalacyjnych.

- prowadzenie instalacji elektrycznych po wierzchu ścian i przegród
budowlanych

(sprzęt i osprzęt instalacyjny w wykonaniu natynkowym, obudowany z
każdej strony).

Proponuje się następujące sposoby układania przewodów
instalacyjnych :

- w listwach lub kanałach instalacyjnych naściennych wykonanych z
materiałów niepalnych

lub niepodtrzymujących i nierozprzestrzeniających płomienia, np.

- w listwach z PVC,

- w kanałach z blachy stalowej lub aluminiowej (zastosowanie w
pomieszczeniach

użyteczności publicznej),

- w rurach instalacyjnych wykonanych z materiałów niepalnych lub
niepodtrzymujących i

nierozprzestrzeniających płomienia, np.

- w rurach instalacyjnych z PVC,

- w rurach instalacyjnych metalowych (zastosowanie w uzasadnionych
technicznie

przypadkach),

- w korytkach i na drabinkach instalacyjnych metalowych (przewodowych
lub/i kablowych;

zastosowanie w pomieszczeniach technicznych),

- przewodami wielożyłowymi ułożonymi na ścianie, mocowanymi do
podłoża za pomocą

uchwytów (zastosowanie nie zalecane, można stosować w
uzasadnionych technicznie

przypadkach i pod warunkiem wykonania instalacji przewodami
wielożyłowymi typu

YDY, YDYp lub YLY o napięciu znamionowym izolacji 750V).

Uwaga!

W przypadku budynków o zwiększonym zagrożeniu pożarem, w których
priorytetem jest ochrona ludzi, dóbr kultury lub wyposażenia o dużej
wartości zaleca się stosowanie przewodów i kabli bezhalogenowych
które nie wydzielają toksycznych spalin pod działaniem ognia.


- prowadzenie instalacji elektrycznych w meblach.

We wnętrzu lub na powierzchni mebli można układać przewody,
instalować gniazda wtyczkowe, łączniki i oprawy oświetleniowe.

Instalacja powinna być zasilana napięciem jednofazowym
nieprzekraczającym 240V. Prąd obciążenia instalacji nie powinien
przekraczać 16A.

Połączenie z instalacją elektryczną pomieszczenia należy wykonywać
jako połączenie stałe lub za pomocą gniazda wtyczkowego w instalacji
pomieszczenia.

Oprzewodowanie w meblach należy wykonywać:

- przewodem sztywnym do połączenia przewidzianego jako połączenie
zainstalowane na

stałe,

- przewodem giętkim, jeżeli połączenie jest wykonane za pomocą
wtyczki i gniazda

wtyczkowego.

Zaleca się stosowanie przewodów o przekroju 2,5mm2 Cu. Przewody
giętkie, jeżeli nie zasilają gniazda wtyczkowego, mogą mieć
przekrój 0,75mm2 , pod warunkiem że ich długość nie przekracza 10m.

Przewody należy układać w rurach lub kanałach instalacyjnych. Rury i
kanały instalacyjne powinny być mocowane do mebli za pomocą
uchwytów.

Przewody powinny być zabezpieczone przed rozciąganiem i skręcaniem.

Sprzęt i osprzęt instalacyjny powinien być w wykonaniu natynkowym,
obudowany z każdej strony, mocowany do mebli za pomocą wkrętów.

Oprawy oświetleniowe do mocowania w meblach (również inne
urządzenia) powinny mieć temperaturę nie przekraczającą 90o C w
czasie normalnej pracy, a w przypadku uszkodzenia 115o C.

Oprawy powinny być instalowane w bezpiecznych odległościach od
elementów łatwo palnych i w odpowiedni sposób ustawione według
informacji podanych w instrukcji producenta. W oprawach nie należy
instalować źródeł światła o większej mocy niż podana na oprawie.

Jeżeli zainstalowane urządzenie podczas normalnej pracy nagrzewa się
do temperatury 90o C i powoduje podwyższenie temperatury w najbliższym
otoczeniu do wartości mogącej wywołać pożar, należy zainstalować
wyłącznik sterowany drzwiami w meblach, aby zasilane odbiorniki były
odłączone, gdy drzwi mebli są zamknięte. Wyłącznik taki zaleca
się stosować we wszystkich meblach, w których występuje instalacja
elektryczna.

Oświetlenie awaryjne zapasowe i ewakuacyjne

Oświetlenie zapasowe należy stosować w pomieszczeniach, w których po
zaniku oświetlenia podstawowego istnieje konieczność kontynuowania
czynności w niezmieniony sposób lub ich bezpiecznego zakończenia,
przy czym czas działania tego oświetlenia powinien być dostosowany do
uwarunkowań wynikających z wykonywanych czynności oraz warunków
występujących w pomieszczeniu.

Oświetlenie ewakuacyjne należy stosować:

- w pomieszczeniach:

- widowni kin, teatrów i filharmonii oraz innych sal
widowiskowych,

- audytoriów, sal konferencyjnych, czytelni, lokali rozrywkowych
oraz sal

sportowych, przeznaczonych dla ponad 200 osób,

- wystawowych w muzeach,

- garażowych o powierzchni netto ponad 1000 m2,

- innych o powierzchni netto ponad 2000 m2.

- na drogach ewakuacyjnych:

- z pomieszczeń wymienionych wyżej,

- oświetlonych wyłącznie światłem sztucznym,

- w szpitalach i innych budynkach przeznaczonych przede wszystkim do
użytku

osób o ograniczonej zdolności poruszania się z przyczyn fizycznych
lub

psychicznych,

- w wysokich i wysokościowych budynkach użyteczności publicznej i

zamieszkania zbiorowego.

Oświetlenie ewakuacyjne powinno działać przez co najmniej 1 godzinę
od zaniku oświetlenia podstawowego.

Oświetlenie ewakuacyjne nie jest wymagane w pomieszczeniach, w których
oświetlenie zapasowe spełnia wyżej wymieniony warunek dla
oświetlenia ewakuacyjnego, a także wymagania Polskich Norm w tym
zakresie.

Instalacje telekomunikacyjne

Mieszkania w budynku mieszkalnym wielorodzinnym i odrębne mieszkania w
budynku zamieszkania zbiorowego należy wyposażyć w instalację
wejściowej sygnalizacji dzwonkowej oraz w odpowiednią sygnalizację
alarmowo-przyzywową dostosowaną do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Instalację telekomunikacyjną budynku zamieszkania zbiorowego i budynku
użyteczności publicznej stanowi w szczególności:

- kanalizacja telekomunikacyjna budynku, rozumiana jako ciąg elementów
osłonowych

umożliwiających wprowadzenie kabli do budynku oraz ich
rozprowadzenie w budynku,

w tym między innymi przepustów kablowych, rur instalacyjnych,
szybów instalacyjnych,

koryt, duktów i kanałów instalacyjnych,

- elementy infrastruktury telekomunikacyjnej, w tym kable i przewody
wraz z osprzętem

instalacyjnym i urządzeniami telekomunikacyjnymi, począwszy od
przełącznicy

zlokalizowanej w punkcie połączenia z publiczną siecią
telekomunikacyjną lub od

urządzenia systemu radiowego do wyjścia gniazda abonenckiego.

Instalację telekomunikacyjną budynku użyteczności publicznej
przeznaczonego na potrzeby publicznej oświaty, szkolnictwa wyższego,
nauki i wychowania, stanowi w szczególności:

- kanalizacja telekomunikacyjna budynku,

- światłowodowa infrastruktura telekomunikacyjna budynku, w tym kable
światłowodowe,

wraz z osprzętem instalacyjnym i urządzeniami telekomunikacyjnymi.

Instalację telekomunikacyjną budynku mieszkalnego wielorodzinnego
stanowią w szczególności:

- kanalizacja telekomunikacyjna budynku,

- telekomunikacyjne skrzynki mieszkaniowe, zlokalizowane w pobliżu
drzwi wejściowych

do mieszkania,

- światłowodowa infrastruktura telekomunikacyjna budynku, w tym
kable światłowodowe,

wraz z osprzętem instalacyjnym i urządzeniami
telekomunikacyjnymi,

- antenowa instalacja zbiorowa,

- okablowanie wykonane z parowych kabli symetrycznych wraz z
osprzętem

instalacyjnym i urządzeniami telekomunikacyjnymi,

- okablowanie wykonane z kabli współosiowych wraz z osprzętem
instalacyjnym i

urządzeniami telekomunikacyjnymi,

- maszt usytuowany na dachu budynku, wraz z odpowiednim przepustem
kablowym do

budynku, lub w uzasadnionych przypadkach usytuowany poza
budynkiem,

przystosowany do umieszczenia anten przedsiębiorców
telekomunikacyjnych

świadczących usługi telekomunikacyjne drogą radiową oraz
umieszczenia odpowiednich

elementów instalacji,

Punkt połączenia instalacji telekomunikacyjnych z publiczną siecią
telekomunikacyjną powinien być usytuowany w odrębnym pomieszczeniu
technicznym, na pierwszej kondygnacji podziemnej lub pierwszej
kondygnacji nadziemnej budynku, a w przypadku braku możliwości
zapewnienia takiego pomieszczenia, w szafce telekomunikacyjnej
wyposażonej w odpowiednią instalację i urządzenia elektryczne; być
łatwo dostępny dla obsługi technicznej; być oznakowany w sposób
jednoznacznie określający przedsiębiorców telekomunikacyjnych
korzystających z tego punktu; umożliwiać montaż szafek
telekomunikacyjnych, urządzeń i osprzętu instalacyjnego; zapewniać
możliwość przyłączenia przedsiębiorców telekomunikacyjnych do
instalacji telekomunikacyjnej budynku, na zasadzie równego dostępu.

Prowadzenie instalacji telekomunikacyjnej i rozmieszczenie urządzeń
telekomunikacyjnych w budynku powinno zapewniać bezkolizyjność z
innymi instalacjami w zakresie ich wzajemnego usytuowania i
niekorzystnego oddziaływania oraz zapewniać bezpieczeństwo osób
korzystających z części wspólnych budynku.

W instalacji telekomunikacyjnej należy zastosować urządzenia ochrony
przed przepięciami, a gdy instalacja może być narażona na
przetężenie, również w urządzenia ochrony przed przetężeniami,

Elementy instalacji wyprowadzone ponad dach należy umieścić w strefie
chronionej przez instalację piorunochronną, lub bezpośrednio uziemić
w przypadku braku instalacji piorunochronnej. Instalacje antenowe
wychodzące ponad dach oraz dłuższe ciągi instalacji antenowych w
budynkach (przekraczające 10 m) powinny być chronione ochronnikami
zabezpieczającymi od przepięć od wyładowań bezpośrednich i
pośrednich.

Okablowanie w instalacjach powinno być doprowadzone od anten do
telekomunikacyjnych do skrzynek mieszkaniowych.

Główne ciągi instalacji telekomunikacyjnej powinny być prowadzone
poza mieszkaniami i lokalami użytkowymi oraz innymi pomieszczeniami,
których sposób użytkowania może spowodować przerwy lub zakłócenia
przekazywanego sygnału.

W dostępnych dla ludzi miejscach, w których znajdują się
zakończenia włókien światłowodowych, powinno być umieszczone, w
widocznym miejscu, odpowiednie oznakowanie ostrzegające przed
niewidzialnym promieniowaniem optycznym.

Literatura

Książki

Boczkowski A., Siemek S., Wiaderek B.: Nowoczesne elementy zabezpieczeń
i środki ochrony przeciwporażeniowej w instalacjach elektrycznych do 1
kV. Wskazówki do projektowania i montażu. Warszawa, COBR
,,Elektromontaż" 1992.

Boczkowski A., Lenartowicz R., Stańczak B.: Nowe rozwiązania
instalacji piorunochronnych w obiektach budowlanych. Wskazówki do
projektowania i montażu.

Warszawa, COBR ,,Elektromontaż" 1994.

Boczkowski A., Cendrowski St., Giera M., Lenartowicz R.: Instalacje
Elektryczne. Warunki techniczne z komentarzami. Wymagania odbioru i
eksploatacji. Przepisy prawne i normy. Wydanie III. Warszawa,
COBO-Profil 1999.

Boczkowski A., Kasperkiewicz K., Kosiorek M., Kukulski K., Nurzyński
J.,

Płuciennik M., Pogorzelski A., Pykacz S., Ratajczak D.,
Sieczkowski J., Szudrowicz B.,

Wierzbicki S., Zajda R., Zieleniewski S.: Warunki techniczne
jakim powinny

odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Warszawa, ITB, 2009.

Boczkowski A., Kupras K., Laskowski J., Lechowicz P., Pyszniak T.,
Ślirz W.,

Uczciwek T., Wojnarski J.: Pomiary w elektroenergetyce . Warszawa, COSIW
SEP oraz Kraków , KS KRAK. Książka systematycznie aktualizowana.

Boczkowski A.: Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Wybrane
wymagania dla instalacji modernizowanych lub nowo budowanych. Warszawa,
COSIW SEP oraz Wrocław, Polskie Centrum Promocji Miedzi 2005.

Boczkowski A.: Wymagania techniczne dla instalacji elektrycznych
niskiego napięcia w budynkach. Warszawa, Dom Wydawniczy Medium 2008.

Boczkowski A.: Vademecum elektryka. Bezpieczeństwo użytkowania
instalacji elektrycznych. Instalacje elektryczne w mieszkaniach i
budynkach mieszkalnych oraz ochrona odgromowa budynków. Warszawa,
Wydawnictwo Polcen 2008.

Boczkowski A., Strzyżewski J.: Moje bezpieczne instalacje elektryczne.
Warszawa,

Zacharek Dom Wydawniczy 2011.

Bąk J.: Komentarz do normy PN-EN 12464-1 ,,Światło i oświetlenie
miejsc pracy. Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach". Warszawa,
COSiW SEP 2006.

Danielski L., Osiński S.: Budowa, stosowanie i badania wyłączników
różnicowoprądowych. Warszawa, COSIW SEP 2004.

Gąsowski H., Jabłoński W., Niestępski S., Wolski A.: Komentarz do
normy PN-IEC 60364 ,,Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych".
Tom 1. Warszawa, COSIW SEP 2001.

Giera M.: Przepisy techniczno - budowlane. Uprawnienia budowlane dla
elektryków.

Poradnik 2.Wydanie VI. Warszawa, POLCEN 2010.

Giera M.: Odległości sieci elektroenergetycznych od innych obiektów.
Warszawa,

POLCEN 2012.

Instalacje elektryczne i teletechniczne. Poradnik montera i inżyniera
elektryka. Warszawa, Verlag Dashofer. Książka systematycznie
aktualizowana.

Instalacje elektryczne w praktyce. Warszawa, Wiedza i Praktyka.
Książka systematycznie

aktualizowana.

Jabłoński W., Niestępski S., Wolski A.: Komentarz do normy PN-IEC
60364 ,,Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych". Tom 2.
Warszawa, COSIW SEP 2004.

Laskowski J.: Nowy poradnik elektroenergetyka przemysłowego. Warszawa,
COSIW SEP 2005.

Lejdy B.: Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Wydanie II.
Warszawa, WNT 2005.

Lenartowicz R., Boczkowski A., Wybrańska I.: Warunki Techniczne
Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych. Część D: Roboty instalacyjne.
Zeszyt 1. Wydanie II: Instalacje elektryczne i piorunochronne w
budynkach mieszkalnych. Warszawa, ITB 2007.

Lenartowicz R., Boczkowski A., Wybrańska I.: Warunki Techniczne
Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych. Część D: Roboty instalacyjne.
Zeszyt 2: Instalacje elektryczne i piorunochronne w budynkach
użyteczności publicznej. Warszawa, ITB 2012.

Lenartowicz R., Wolski A.: Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Robót
Budowlanych. Część D: Roboty instalacyjne. Zeszyt 3: Instalacje
elektryczne i piorunochronne w obiektach przemysłowych. Warszawa, ITB
2008.

Lenartowicz R.: Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Robót
Budowlanych. Część D: Roboty instalacyjne elektryczne. Zeszyt 4:
Linie kablowe niskiego i średniego napięcia. Warszawa, ITB 2011.

Lenartowicz R., Boczkowski A., Cieśla S.: Przebudowa i remonty
instalacji i urządzeń elektrycznych w budownictwie mieszkaniowym.
Warszawa, ITB 2008.

Lenartowicz R., Wybrańska I.: Projektowanie i montaż instalacji oraz
urządzeń elektrycznych w podłożu i na podłożu palnym. Warszawa,
ITB 2005.

Lenartowicz R.: Instalacje elektryczne na terenie budowy. Warszawa, ITB
2010.

Lenartowicz R.: Ochrona odgromowa budynków i obiektów budowlanych.
Warszawa, ITB 2012.

Łasak F.: Wykonywanie pomiarów odbiorczych i okresowych w instalacjach
elektrycznych niskiego napięcia. Warszawa, Dom Wydawniczy Medium 2010.

Markiewicz H.: Instalacje elektryczne. Wydanie VIII. Warszawa, WNT 2008.

Markiewicz H.: Urządzenia elektroenergetyczne. Warszawa, WNT 2008.

Markowska R., Sowa A.: Ochrona odgromowa obiektów budowlanych.
Warszawa, Dom

Wydawniczy Medium 2009.

Markowska R., Sowa A.: ,,Ograniczanie przepięć w instalacjach
elektrycznych w obiektach budowlanych". Dom Wydawniczy MEDIUM,
Warszawa 2011.

Musiał E.: Instalacje i urządzenia elektroenergetyczne. Wydanie VI.
Warszawa, WSZiP 2008.

Niestępski S., Parol M., Pasternakiewicz J., Wiśniewski T.: Instalacje
elektryczne.

Budowa, projektowanie i eksploatacja. Warszawa, Oficyna Wydawnicza
Politechniki

Warszawskiej 2005.

Nartowski Z., Jabłoński W., Nahodko M., Samek S.: Komentarz do normy
PN-E-05115. Instalacje elektroenergetyczne prądu przemiennego o
napięciu wyższym od 1 kV. Warszawa, COSIW SEP 2003.

Petykiewicz P.: Nowoczesna instalacja elektryczna w inteligentnym
budynku. Warszawa, COSIW SEP 2001.

Poradnik Inżyniera Elektryka. Tom 1. Warszawa, WNT 1996. Tom 3.
Warszawa,

WNT 2005. Tom 2. Warszawa, WNT 2007.

Poradnik Montera Elektryka. Wydanie 3. Warszawa, WNT 1997.

Pytlak A., Świątek H.: Ochrona przeciwporażeniowa w układach
elektronicznych. Wydanie II. Warszawa, COSIW SEP 2005.

Remonty i modernizacje budynków. Poradnik dla administratorów i
zarządców nieruchomości oraz firm remontowo-budowlanych. Warszawa,
Verlag Dashofer. Książka systematycznie aktualizowana.

Sałasiński K.: Bezpieczeństwo elektryczne w zakładach opieki
zdrowotnej. Warszawa, COSIW SEP 2002.

Sałasiński K.: Instalacje elektryczne w zakładach opieki zdrowotnej.
Warszawa, Verlag Dashofer 2006.

Siemek S.: Instalacje elektryczne do zasilania urządzeń
elektronicznych. Wydanie II. Warszawa, COSIW SEP 2006.

Skiepko E.: Instalacje przeciwpożarowe. Warszawa, Dom Wydawniczy Medium
2009.

Strzyżewski Jacek, Strzyżewski Janusz: Instalacje elektryczne w
budownictwie jednorodzinnym. Wydanie III. Warszawa, Arkady 2005.

Strzyżewski J.: Vademecum eksploatacji i konserwacji urządzeń
oświetleniowych.

Warszawa, Polcen 2010.

Strzyżewski J.: Bezpieczny dom rodzinny. Instalacje elektryczne. Tom 1
i II. Warszawa, Polcen 2011.

Sutkowski T.: Rezerwowe i bezprzerwowe zasilanie w energię
elektryczną. Urządzenia

i układy. Warszawa, COSIW SEP 2007.

Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Instalacji Elektrycznych w
Praktyce. Warszawa, Verlag Dashofer. Książka systematycznie
aktualizowana.

Wiatr J., Orzechowski M.: Poradnik projektanta elektryka. Wydanie V.
Warszawa, Dom Wydawniczy Medium 2012.

Wiatr J., Boczkowski A., Orzechowski M.: Ochrona przeciwporażeniowa
oraz dobór

przewodów i ich zabezpieczeń w instalacjach elektrycznych niskiego
napięcia. Warszawa, Dom Wydawniczy Medium 2010.

Wiatr J.: Oświetlenie awaryjne w budynkach. Wymagania i zasady
zasilania. Wydanie II. Warszawa, Dom Wydawniczy Medium 2011.

Wiatr J.: Zespoły prądotwórcze w układach awaryjnego zasilania
obiektów budowlanych. Warszawa, Dom Wydawniczy Medium 2007.

Wiatr J., Miegoń M.: Zasilacze UPS oraz baterie akumulatorów w
układach zasilania gwarantowanego. Warszawa, Dom Wydawniczy Medium
2008.

Wiatr J., Lenartowicz R., Orzechowski M.: Podstawy projektowania i
budowy elektroenergetycznych linii kablowych SN. Warszawa, Dom
Wydawniczy Medium 2008.

Wiatr J., Orzechowski M.: Dobór przewodów i kabli elektrycznych
niskiego napięcia. Wydanie II. Warszawa, Dom Wydawniczy Medium 2011.

Wolski A., Pazdro K.: Instalacje elektryczne w budynkach mieszkalnych w
pytaniach

i odpowiedziach. Wydanie X. Warszawa, WNT 2009.

Norma PN-IEC 60364

PN-IEC 60364-4-442:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.
Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed przepięciami.
Ochrona instalacji niskiego napięcia przed przejściowymi przepięciami
i uszkodzeniami przy doziemieniach w sieciach wysokiego napięcia

PN-IEC 60364-4-443:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.
Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed przepięciami.
Ochrona przed przepięciami atmosferycznymi lub łączeniowymi.



PN-IEC 60364-4-45:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.
Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed obniżeniem
napięcia.

PN-IEC 60364-4-46:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.
Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Odłączanie izolacyjne i
łączenie.

PN-IEC 60364-4-47:2001 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.
Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Stosowanie środków ochrony
zapewniających bezpieczeństwo. Postanowienia ogólne. Środki ochrony
przed porażeniem prądem elektrycznym.

PN-IEC 60364-4-473:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.
Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Stosowanie środków ochrony
zapewniających bezpieczeństwo. Środki ochrony przed prądem
przetężeniowym.

PN-IEC 364-4-481:1994 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.
Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Dobór środków ochrony w
zależności od wpływów

zewnętrznych. Wybór środków ochrony przeciwporażeniowej w
zależności od wpływów zewnętrznych.

PN-IEC 60364-4-482:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.
Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Dobór środków ochrony w
zależności od wpływów zewnętrznych. Ochrona przeciwpożarowa.

PN-IEC 60364-5-52:2002 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.

Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Oprzewodowanie.

PN-IEC 60364-5-523:2001 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.

Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Obciążalność prądowa
długotrwała przewodów.

PN-IEC 60364-5-53:2000 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.

Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Aparatura rozdzielcza i
sterownicza.



PN-IEC 60364-5-537:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.

Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Aparatura rozdzielcza i
sterownicza. Urządzenia do odłączania izolacyjnego i łączenia.

PN-IEC 60364-5-551:2003 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.

Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Inne wyposażenie.
Niskonapięciowe

zespoły prądotwórcze.

PN-IEC 60364-7-702:1999 Ap1:2002 Instalacje elektryczne w obiektach
budowlanych. Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub
lokalizacji. Baseny pływackie i inne.

PN-IEC 60364-7-705:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.

Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Instalacje
elektryczne

w gospodarstwach rolniczych i ogrodniczych.

PN-IEC 60364-7-706:2000 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.

Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji.
Przestrzenie ograniczone powierzchniami przewodzącymi.

PN-IEC 60364-7-707:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.

Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Wymagania
dotyczące uziemień instalacji urządzeń przetwarzania danych.

PN-IEC 60364-7-708:1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.

Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Kempingi i
pojazdy wypoczynkowe.

PN-IEC 60364-7-714:2003 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.

Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Instalacje
oświetlenia

zewnętrznego.

PN-IEC 60364-7-717:2004 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.
Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Zespoły
ruchome lub przewoźne.



Normy pozostałe

PN-IEC 60050-826:2007 Międzynarodowy słownik terminologiczny
elektryki. Część 826: Instalacje elektryczne.

PN-IEC 60050-195:2001 Międzynarodowy słownik terminologiczny
elektryki. Uziemienia i ochrona przeciwporażeniowa.

PN-EN 60445:2010 Zasady podstawowe i bezpieczeństwa przy
współdziałaniu człowieka z maszyną, znakowanie i identyfikacja.
Identyfikacja zacisków urządzeń i zakończeń przewodów.

PN-EN 60446:2010 Zasady podstawowe i bezpieczeństwa przy
współdziałaniu człowieka z maszyną, znakowanie i identyfikacja.
Identyfikacja przewodów kolorami albo znakami alfanumerycznymi.

PN-HD 308 S2:2007 Identyfikacja żył w kablach i przewodach oraz w
przewodach sznurowych.

PN-EN 61140:2005

Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym. Wspólne aspekty
instalacji i urządzeń.

PN-EN 50310:2012 Stosowanie połączeń wyrównawczych i uziemiających
w budynkach z zainstalowanym sprzętem informatycznym.

PN-EN 60529:2003 Stopnie ochrony zapewnianej przez obudowy (Kod IP)

PN-EN 60664-1:2005 Koordynacja izolacji urządzeń elektrycznych w
układach

niskiego napięcia. Część 1: Zasady, wymagania i badania.

PN-EN 50341-1:2005 Elektroenergetyczne linie napowietrzne prądu
przemiennego powyżej 45 kV. Część 1: Wymagania ogólne. Specyfikacje
wspólne.

PN-EN 50423-1:2007 Elektroenergetyczne linie napowietrzne prądu
przemiennego powyżej 1 kV do 45 kV włącznie. Część 1: Wymagania
ogólne. Specyfikacje wspólne.

N SEP-E-003 Norma SEP. Elektroenergetyczne linie napowietrzne.
Projektowanie i budowa. Linie prądu przemiennego z przewodami
pełnoizolowanymi oraz z przewodami niepełnoizolowanymi.

N SEP-E-004 Norma SEP. Elektroenergetyczne i sygnalizacyjne linie
kablowe. Projektowanie i budowa.

PN-EN 50146:2007 Opaski przewodów do instalacji elektrycznych.

PN-EN 50368:2007 Uchwyty przewodów do instalacji elektrycznych.

PN-EN 61537:2007 Systemy korytek i drabinek instalacyjnych do
prowadzenia przewodów.

PN-EN 61386-1:2011 Systemy rur instalacyjnych do prowadzenia przewodów.
Część 1: Wymagania ogólne.

PN-EN 50085-1:2006 Systemy listew instalacyjnych otwieranych i listew
instalacyjnych zamkniętych do instalacji elektrycznych. Część 1:
Wymagania ogólne.

PN-E-05115:2002 Instalacje elektroenergetyczne prądu przemiennego o
napięciu wyższym od 1 kV.

PN-EN 12464 -1:2012

Światło i oświetlenie. Oświetlenie miejsc pracy. Część 1:
Miejsca pracy we wnętrzach.





PN-EN 62305 Ochrona odgromowa:

Część 1 Zasady ogólne. 2008r.

Część 2 Zarządzanie ryzykiem. 2008r.

Część 3 Uszkodzenia fizyczne obiektów i zagrożenie życia.

2009r.

Część 4 Urządzenia elektryczne i elektroniczne w

obiektach. 2009r.

PN-E-04700:1998

Az1:2000 Urządzenia i układy elektryczne w obiektach
elektroenergetycznych. Wytyczne przeprowadzania pomontażowych badań
odbiorczych.

PN-EN 60439-1:2003

/A1:2006 Rozdzielnice i sterownice niskonapięciowe. Część 1: Zestawy
badane w pełnym i niepełnym zakresie badań typu.

PN-EN 61293:2000 Znakowanie urządzeń elektrycznych danymi znamionowymi
dotyczącymi zasilania elektrycznego. Wymagania bezpieczeństwa.

N SEP-E-001 Norma SEP. Sieci elektroenergetyczne niskiego napięcia.
Ochrona przeciwporażeniowa.

N SEP-E-002 Norma SEP. Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.
Instalacje elektryczne w obiektach mieszkalnych. Podstawy planowania.

N SEP-E-005 Norma SEP. Dobór przewodów elektrycznych do zasilania
urządzeń przeciwpożarowych, których funkcjonowanie jest niezbędne w
czasie pożaru.

PN-IEC 60038:1999 Napięcia znormalizowane IEC.

PN-EN 50160:2008 Parametry napięcia zasilającego w publicznych
sieciach rozdzielczych

PN-EN 50171:2007 Centralne układy zasilania.

PN-E-05010:1991 Zakresy napięciowe instalacji elektrycznych w obiektach
budowlanych.

PN-E-05204:1994 Ochrona przed elektrycznością statyczną. Ochrona
obiektów instalacji i urządzeń. Wymagania.

PN-E-08501:1988 Urządzenia elektryczne. Tablice i znaki
bezpieczeństwa.

PN-N-01256-02:1992 Znaki bezpieczeństwa. Ewakuacja.

PN-EN 1838:2005 Zastosowania oświetlenia. Oświetlenie awaryjne.

PN-EN 50172:2005 Systemy awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego.

PN-HD 384.7.711 S1:2005 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.

Część 7-711: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub
lokalizacji. Wystawy, pokazy i stoiska.

PN-EN 62271-202:2007 Wysokonapięciowa aparatura rozdzielcza i
sterownicza. Część 202: Stacje transformatorowe prefabrykowane
wysokiego napięcia na niskie napięcie.

PN-HD 60364-7-715:2006 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.
Część 7-715: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub
lokalizacji. Instalacje oświetleniowe o bardzo niskim napięciu.

PN-HD 60364-7-701:2010 Instalacje elektryczne niskiego napięcia.
Część 7-701: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub
lokalizacji. Pomieszczenia wyposażone w wannę lub prysznic.

PN-HD 60364-7-703:2007

Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.Część7-

703: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub loka-

lizacji. Pomieszczenia i kabiny zawierające ogrzewacze

sauny.

PN-HD 60364-7-704:2010 Instalacje elektryczne niskiego napięcia.
Część 7-704.

Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Instalacje
na terenie budowy i rozbiórki.

PN-HD 60364-5-559:2010

Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.Część5-

559: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Oprawy oświetleniowe
i instalacje oświetleniowe.

PN-HD 60364-7-712:2007

Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.Część7-

712: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub loka-

lizacji. Fotowoltaiczne (PV) układy zasilania.

PN-HD 603 S1:2006

/A3:2007 Kable elektroenergetyczne na napięcie znamionowe 0,6/1kV.

PN-EN 1363-1:2001 Badania odporności ogniowej. Część1: Wymagania
ogólne.

PN-EN 50200:2003 Metoda badania palności cienkich przewodów i kabli
bez ochrony specjalnej stosowanych w obwodach zabezpieczających.

PN-HD 60364-7-740:2009

Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Część 7-740:
Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Tymczasowe
instalacje elektryczne obiektów, urządzeń rozrywkowych i straganów
na terenie targów, wesołych miasteczek i cyrków.

PN-HD 60364-4-41:2009 Instalacje elektryczne niskiego napięcia.
Część 4-41: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed
porażeniem elektrycznym.

PN-HD 60364-5-54:2010 Instalacje elektryczne niskiego napięcia.
Część 5-54:

Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Uziemienia, przewody
ochronne i przewody połączeń ochronnych.

PN-HD 60364-6:2008 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część
6: Sprawdzanie.

PN-HD 60364-1:2010 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część
1: Wymagania podstawowe, ustalanie ogólnych charakterystyk, definicje.

PN-HD 60364-5-51:2011

Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Część 5-51 Dobór i
montaż wyposażenia elektrycznego. Postanowienia ogólne.

PN-HD 60364-4-42:2013 Instalacje elektryczne niskiego napięcia.
Część 4-42. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed
skutkami oddziaływania cieplnego.

PN-HD 60364-4-43:2012 Instalacje elektryczne niskiego napięcia.
Część 4-43. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed
prądem przetężeniowym.

PN-HD 60364-4-444:2012 Instalacje elektryczne niskiego napięcia.
Część 4-444. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed
zakłóceniami napięciowymi i zaburzeniami elektromagnetycznymi.

PN-HD 60364-5-534:2012 Instalacje elektryczne niskiego napięcia.
Część 5-53.

Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Odłączanie izolacyjne,
łączenie i sterowanie. Sekcja 534. Urządzenia do ochrony przed
przepięciami.

PN-HD 60364-5-56:2013 Instalacje elektryczne niskiego napięcia.
Część 5-56.

Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Instalacje bezpieczeństwa.

PN-HD 60364-5-559:2010 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych.
Część 5-55. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Inne
wyposażenie. Sekcja 559. Oprawy oświetleniowe i instalacje
oświetleniowe.



Ustawy i rozporządzenia

Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. nr 169 z 2002
r., poz. 1386;

Dz. U. nr 273 z 2004 r., poz. 2703; Dz. U. nr 132 z 2005 r., poz. 1110;
Dz. U. nr 170 z 2006 r., poz. 1217; Dz. U. nr 227 z 2008 r., poz. 1505).

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst
jednolity - Dz. U.

nr 138 z 2010 r., poz. 935).

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (tekst jednolity - Dz. U.
nr 243 z 2004 r., poz. 2441; Dz. U. nr 163 z 2005 r., poz. 1362; Dz. U.
nr 180 z 2005 r., poz. 1494; Dz. U. nr 170 z 2006 r., poz. 1217; Dz. U.
nr 249 z 2006 r., poz. 1834; Dz. U. nr 176 z 2007 r., poz. 1238; Dz. U.
nr 18 z 2009 r., poz. 97; Dz. U. nr 91 z 2009 r., poz.740; Dz. U. nr 66
z 2010 r., poz.421; Dz. U. nr 107 z 2010 r., poz. 679; Dz. U. nr 64 z
2011 r., poz. 332).

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U.
nr 243 z 2010 r., poz. 1623; Dz. U. nr 32 z 2011 r., poz. 159; Dz. U. nr
45 z 2011 r., poz. 235; Dz. U. nr 94 z 2011 r., poz. 551; Dz. U. nr 135
z 2011 r., poz. 789; Dz. U. nr 142 z 2011 r., poz. 829; Dz. U. nr 185 z
2011 r., poz. 1092; Dz. U. nr 232 z 2011 r., poz. 1377; Dz. U. z 2012
r., poz. 472, poz. 951, poz. 1256).

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jednolity -
Dz. U. z 2012 r., poz. 1059).

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w
sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich
usytuowanie (Dz. U. nr 75

z 2002 r., poz. 690; Dz. U. nr 33 z 2003 r., poz. 270; Dz. U. nr 109 z
2004 r., poz. 1156; Dz. U. nr 201 z 2008 r., poz. 1238; Dz. U. nr 228 z
2008 r., poz. 1514; Dz. U. nr 56 z 2009 r., poz. 461; Dz. U. nr 239 z
2010 r., poz.1597; Dz. U. z 2012 r., poz. 1289).

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16
sierpnia

1999 r., w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków
mieszkalnych (Dz. U. nr 74 z 1999 r., poz. 836; Dz. U. nr 205 z 2009 r.,
poz. 1584).

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r., w sprawie
szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego
(Dz. U. nr 93 z 2007 r., poz. 623; Dz. U. nr 30 z 2008 r., poz. 178; Dz.
U. nr 162 z 2008 r., poz. 1005).

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia
28 kwietnia 2003 r., w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania
posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją
urządzeń, instalacji i sieci (Dz. U. nr 89 z 2003 r.,

poz. 828; Dz. U. nr 129 z 2003 r., poz. 1184; Dz. U. nr 141 z 2005 r.,
poz. 1189).

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007r., w sprawie
zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego (Dz. U. nr 155 z
2007r., poz. 1089).

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 marca 2013 r., w sprawie
bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych (Dz.
U. z 2013 r., poz. 492).

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r., w
sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót
budowlanych (Dz. U. nr 47 z 2003 r., poz. 401).

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7
czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych
obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109 z 2010 r., poz. 719).

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie
książki obiektu budowlanego (Dz. U. nr 120 z 2003 r., poz. 1134).

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z
dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy
projektu budowlanego (Dz. U. z dnia 27 kwietnia 2012 r., poz. 462).

PAGE

PAGE 29


Download file - link to post
  Search 5 million + Products