182-K.pdf

Elektroniczne odstraszacze dzikiej zwierzyny

Dzisiaj znalazłem że Nowy Elektronik robi takie kity :182-k , 362-k i 516-k.Informacja o jednym poniżej.


P

RESS-POLSKANowy

Elektronik,

ul.

Junaków

2,

82-300

Elbl?g,
t

el./fax

055

236-22-63,

e-mail:

press-polska@pro.onet.pl

Elektroniczny strach
Nowy Elektronik 182-K

Uk?ad jest jednym z najlepszych straszaków na zwierz?ta. Zadaniem jego jest ochrona ogrodów, dzia?ek i cz?owieka przed owadami, ma?ymi gryzoniami, ptakami, psami, kotami oraz sarnami i jeleniami.
Dzielenie zwierz?t na po?yteczne i szkodniki nie jest najlepszym pomys?em, mimo to
nale?y przyznaae ?e wiele z nich mimo swojej " po?yteczności " sprawia wiele k?opotów. W prasie fachowej i w wielu firmach wysy?kowych mo?na znaleźae wiele projektów i gotowych uk?adów elektronicznych do odstraszania. S? to g?ownie uk?ady do odstraszania ma?ych zwierz?t i
owadów, które w wielu przypadkach s? niezbyt towarzyskie lub wr?cz uci??liwe np. muchy czy
komary. Inn? grup? stanowi? uk?ady do odstraszania zwierz?t troch? wi?kszych np. gryzonie
czy ptaki. Pozostaje jeszcze jedna grupa zwierz?t, którymi jak na razie nikt si? nie " zajmowa? " ,
a chodzi o zwierz?ta leśne. W wielu rejonach kraju, dzi?ki staraniom leśników i chwa?a im za
to, znacznie wzros?a liczebnośae dzikiej zwierzyny. Jednak kiedy zwierzyna ta opuszcza knieje i
pustoszy przyleg?e do lasów zagony ziemniaków czy kukurydzy staje si? prawdziwym utrapieniem dla rolników i dzia?kowców. Prezentowany odstraszacz dzia?a jak wszystkie tego typu
uk?ady na zasadzie emitowania sygna?u akustycznego w zakresie s?yszalności przez zwierz?,
które ma byae odstraszane. Prezentowane rozwi?zanie mo?na na pewno zakwalifikowaae do
tzw. uk?adów uniwersalnych, który swoj? skuteczności? przeczy zasadzie " je?eli coś jest do
wszystkiego - to jest do niczego " . Poprzez odpowiedni dobór emitowanych cz?stotliwości,
dobór zakresu i szybkośae jej zmiany, oraz poprzez odpowiednie ustawienie poziomu sygna?u
" strasz?cego " uk?ad mo?na ?atwo przystosowaae do konkretnego zastosowania. Ka?de zwierz?
posiada instynkt samozachowawczy, a poddawane sta?ym bodźcom przyzwyczaja si? do
nich. Prezentowane urz?dzenie generuje dźwi?ki o czasie trwania i przerwy pomi?dzy kolejnymi wybieranymi w sposób losowy, powoduj?c ?e nawet d?ugotrwa?e stosowanie nie zmniejsza
skuteczności straszenia, a wszelkie niepo??dane stworzenia b?d? si? trzymaae z dala od niego.
Strach okaza? si? skuteczny zarówno przy odstraszaniu owadów, ma?ych gryzoni, ptaków w
sadzie, jak i saren oraz jeleni wyjadaj?cych m?ode p?dy z plantacji truskawek. Uk?ad okaza? si?
natomiast zupe?nie nieskuteczny przy próbie odstraszania go??bi zamieszkuj?cych miasta. Byae
mo?e jest to efekt wp?ywu degeneruj?cego środowiska i zanik instynktu samozachowawczego. Dzi?ki stosunkowo du?ej mocy wyjściowej uk?ad daje piorunuj?cy efekt szczególnie w
zamkni?tym pomieszczeniu np. piwnica, pomieszczenia gospodarcze. Strach dzia?a w sposób
w miar? humanitarny, przestraszone zwierz? po prostu si? oddali. Jednak w sytuacji w której
droga ucieczki jest zamkni?ta, dzia?anie uk?adu mo?e wywo?aae u zagro?onego osobnika uzasadnion? agresj?. Nale?y o tym pami?taae i przed uruchomieniem uk?adu z pomieszczenia usun?ae wszelkie psy i koty.

- generator-straszak uk?ad IC3
- wzmacniacz mocy uk?ad IC5
Uk?ad IC1 to dobrze znany uk?ad generatora z 14-sto stopniowym dzielnikiem binarnym. Cz?stotliwośae generatora taktuj?cego prac? uk?adu, odmierzaj?cego czas przerwy, ustalona jest
za pomoc? zewn?trznych elementów R3,R4C1. Na ko?cówkach Q4-Q14 uk?adu IC1, które s?
wyjściami wewn?trznego 14-to stopniowego dzielnika binarnego pojawia si? nieprzerwanie
zmienna kombinacja liczb binarnych w zakresie 0-214. Drugim elementem uk?adu bior?cym
udzia? w generowaniu przerwy pomi?dzy kolejnymi w??czeniami " stracha " jest uk?ad IC2. Jest
to 8-mio bitowy programowalny licznik binarny zliczaj?cy w dó?-wstecz. Wejścia P1-P2 i P4-P5
uk?adu IC2 pod??czone s? odpowiednio do wyjśae Q5-Q6, Q7-Q8 uk?adu generatora-dzielnika
IC1, a licznik IC2 taktowany jest sygna?em prostok?tnym z wyjścia Q4 IC1. Wraz z ka?dym
impulsem na wejściu zegarowym nast?puje zmniejszenie stanu licznika IC2, gdy kolejne impulsy na wejściu zegarowym CLK uk?adu IC2 doprowadz? do sytuacji, w której licznik IC2 osi?gnie
stan " 00 " na jego wyjściu CO/ZE ko?cówka 14 IC2 pojawi si? ujemny impuls. Podanie niskiego
poziomu na wejście APE IC2 spowoduje pobranie-wpisanie nowej wartości z wejśae P0-P7 i
ponowne uruchomienie odliczania a? do ponownego wyst?pienia stanu " 00 " , stan ten powtarza si? w niesko?czonośae. Poniewa? nie mo?na przewidzieae stanu binarnego panuj?cego na
wejściach P0-P7 w czasie pobierania nowej wartości przez licznik IC2, generowane opóźnienie
przez ten uk?ad jest czystym przypadkiem. Przez wymuszenie wysokiego stanu na wejściu
P0,P3 uk?adu IC2 licznik generuje opóźnienie w zakresie 9 - 64 impulsów zegarowych na wejściu CLK. Przy zastosowaniu kondensatora C1 o wartości 470n daje to czasy od kilku do kilkudziesi?ciu sekund. Dodatnie zbocze sygna?u z wyjścia 14 IC2 steruje prac? przerzutnika D uk?ad
IC4. Cykliczne zmiany stanu na jego wyjściu wykorzystane s? do sterowania trybem pracy
wzmacniacza mocy. Dodatkow? " przypadkowośae " generowanego opóźnienia, oraz czasu trwania
sygna?u straszenia wprowadzaj? stany logiczne panuj?ce na wyjściach Q9,Q10 uk?adu IC1 i
pod??czone do nich rezystory R1,R2 które w zale?ności od stanów logicznych na wyjścia Q9,Q10
powoduj? przestrojenia i odchy?ki w cz?stotliwości wewn?trznego generatora IC1. Sami przyznacie ?e nawet najlepszy instynkt samozachowawczy nie jest w stanie nad tym zapanowaae i
przewidzieae momentu, w którym nast?pi kolejny sygna? " straszenia " i jak d?ugo ten sygna?
b?dzie trwa?. Rol? generatora sygna?u straszenia pe?ni uk?ad IC3. Uk?ad ten to tzw. p?tla synchronizacji fazowej (PLL), z której wykorzystywany jest tylko generator przestrajany napi?ciem
(VCO). Charakterystyka przestrajania generatora przedstawia rys.2. Dla prawid?owej pracy wspomnianego VCO wymagany jest tylko jeden kondensator i dwa rezystory. W normalnym uk?adzie
pracy (p?tla PLL) rezystor R7 wyznacza cz?stotliwośae minimaln?. W przypadku gdy minimalna
cz?stotliwośae oscylacji ma byae równa 0, mo?emy zrezygnowaae z rezystora R7. Sygna?em
przestrajaj?cym VCO jest fala prostok?tna o cz?stotliwości ok. 1Hz odpowiednio ukszta?towana w obwodzie R5, C2. Od wartości R5, C2 zale?y szybkośae i zakres zmian cz?stotliwości.

Budowa i dzia?anie
Schemat ideowy uk?adu " Elektroniczny strach " przedstawia rys.1. Uk?ad zawiera tylko
kilka ?atwodost?pnych uk?adów scalonych, oraz garstk? elementów biernych. Uk?ad " stracha "
mo?emy podzieliae na trzy bloki funkcjonalne:
- generator opóźnienia-przerwy IC1,IC2,IC4
R1

8

R5

9
6
C3

7

PC2

VCIN
CA
CB

2
1
4

4

VCOUT

13
R9

C2

Rys. 1 Schemat elektronicznego
stracha

R6

C5

12

11

5

GND

R7

8

S1

1

IC5
-INP A

VCC

1
13

PCP

J3

+ INP A

OUT A

5

J4

1
GL1

Ref

G1

4-8W

+INP B

P GND

IC3

Sterowanie

10

1

C6

12

VC

CLK

Q

13

1

OUT B

9

J5

1
GL2

7

CLK

Q

VC

D

1/2Vcc

11

12

9

GND

11

15
14

J2

IC4B

1

+ BAT

6

CO/ZE

C4

S

SPE

9
2

STB

CI/CL

APE
RST

R

P0
P1
P2
P3
P4
P5
P6
P7

S GND

3

IC2

3

RST

4
5
6
7
10
11
12
13

10

PO

7
5
4
6
14
13
15
1
2
3

R2

12

PO

Q4
Q5
Q6
Q7
Q8
Q9
Q10
Q12
Q13
Q14

R1

10

PI

INH

R4

9

IC1

15
14
3
2
10

C1

11

R8

ZEN
AIN
BIN
PC1
SF

R3

J1

VCC

R2

P1

J6 1
- BAT

P

RESS-POLSKANowy

Elektronik,

ul.

Junaków

2,

82-300

Elbl?g,

tel./fax

055
2

36-22-63,

e-mail:

press-polska@pro.onet.pl

F
Napi?cie zasilania

tyl
ko

R6

R6
& gt; & gt;
R7

Rys. 2 Charakterystyka
przestrajania generatora

Be
z

R7

Cz?stotliwośae

R6=R7

0V

Napi?cie na ko?cówce 9

V

Dodatkowy efekt mo?emy uzyskaae poprzez wlutowanie równolegle do rezystora R5 dowolnej
diody krzemowej. W zale?ności od polaryzacji diody uzyskamy ró?ne czasy narastania i opadania sygna?u moduluj?cego. Przy wartościach jak na schemacie napi?cie moduluj?ce VCO to pi?a
i amplitudzie ok. 10V. Gdy napi?cie na wejściu 9 uk?adu IC3 jest równe potencja?owi GND to
cz?stotliwośae jest minimalna, analogicznie gdy napi?cie to jest równe VCC to cz?stotliwośae
jest maksymalna. Zakresy generowanego sygna?u mo?emy w ?atwy sposób zdefiniowaae poprzez odpowiedni dobór rezystorów R6,R7 korzystaj?c z prostych zale?ności:

Fmin =

1
R7 ? C 3

Fmax =

1
1
+
R7 ? C 3 R6 ? C 3

Sygna? z wyjścia generatora VCO ko?cówka 4 IC3 poprzez prosty uk?ad dopasowuj?cy
rezystor R9, potencjometr P1 steruje wzmacniaczem mocy, obci??eniem którego stanowi g?ośnik G?1. Wzmacniacz mocy to tani i popularny uk?ad TDA1516. Uk?ad ten pracuje w podstawowej aplikacji jako wzmacniacz mostkowy. Takie rozwi?zanie gwarantuje du?? moc wyjściow?
ok. 24W przy rezystancji obci??enia 4W. Zastosowanie uk?adu TDA1516 to tak?e bardzo oszcz?dny uk?ad aplikacyjny, tylko jeden kondensator i elementy odsprz?gaj?ce zasilanie. Analizuj?c
schemat ideowy elektronicznego stracha zauwa?ymy brak wy??cznika zasilania, jednak to nie
b??d. Uk?ad elektroniczny jest na sta?e w??czony w obwód zasilania, a rol? " wy??cznika " pe?ni
stan logiczny na wyjściu 12 uk?adu IC4B. Odpowiednio stan niski na tej ko?cówce odpowiada
trybowi odmierzania przerwy, uk?ad pobiera minimalny pr?d, wzmacniacz mocy jest w stanie
" uśpienia " . Stan wysoki to tryb emitowania sygna?u, wzmacniacz mocy jest w??czany, uk?ad
pobiera znaczny pr?d w zale?ności od mocy wyjściowej. W niektórych zastosowaniach, np.
ochrona trawnika przed psem s?siada, mo?e okazaae si? korzystne w??czanie uk?adu " stracha "
przez podanie sygna?u steruj?cego, np. z czujnika ruchu w zasi?gu widzenia b?dzie strze?ony
trawnik. W normalnej pracy, gdy uk?ad elektroniczny cyklicznie w??cza i wy??cza sygna? akustyczny styk zdalnego sterowania S1 ko?cówki J2,J3 powinien byae zwarty. Przerwa w jego
obwodzie powoduje wymuszenie stanu niskiego na ko?cówce 11 uk?adu IC5, a tym samym
zablokowanie wzmacniacza mocy. Takie rozwi?zanie jest konsekwencj? przystosowania uk?adu do sterowania z typowego czujnika podczerwieni stosowanego np. w domowych systemach alarmowych. Ko?cz?c opis stracha elektronicznego nie mo?na wspomnieae chyba o najwa?niejszym. Ko?cowy efekt zale?ny jest od typu i jakości zastosowanego g?ośnika. Uwaga ta
nabiera szczególnego znaczenia gdy urz?dzenie b?dzie pracowaae na zewn?trz, gdzie membrana b?dzie podlega?a wp?ywom na warunki atmosferyczne. W rozwi?zaniu modelowy rol? g?ośnika pe?ni? g?ośnik wysoko-tonowy o mocy 70-150W tzw. " gwizdek " przystosowany do pracy
na zewn?trz.

Monta? i uruchomienie

Rys. 3 Rozmieszczenie
elementów na p?ytce
drukowanej (skala 1:1)

Uk?ad zmontowany jest na jednostronnym obwodzie drukowanym, którego mozaik?
ście?ek i rozmieszczenie elementów przedstawia rys.3. Monta? jest prosty i nale?y przeprowadziae go w tradycyjny sposób, jak zwykle w przypadku obwodu drukowanego jednostronnego
musimy wykonaae kilka-pi?ae zwór, które na warstwie obrysowej zaznaczonej jako " Z " . Zwory te
ze wzgl?dów estetycznych umieszczone s? pod uk?adami scalonymi, st?d koniecznośae wykonania ich w pierwszej kolejności. Nast?pnie montujemy wszystkie elementy. Jak zwykle rozpoczynamy od tych montowanych na p?asko, a ko?czymy na du?ych kondensatorach i uk?adzie
IC5 montowanym na radiatorze w pozycji pionowej. Zastosowanie radiatora w przypadku IC5
nie jest regu??. Wszystko zale?y od typu zastosowanego przetwornika-g?ośnika i przeznaczenia
uk?adu stracha. W przypadku zastosowania g?ośnika 4W radiator jest niezb?dny, a jego wymiary powinny byae dobrane indywidualnie w zale?ności od przewidywanej mocy wyjściowej i typu
zastosowanej obudowy. Poprawnie zmontowany uk?ad dzia?a od pierwszego w??czenia, a jedyn? regulacja polega na odpowiednim ustawieniu potencjometru P1 tak, aby uzyskaae odpowiedni poziom sygna?u strasz?cego na wyjściu uk?adu. W przypadku gdy uk?ad stracha b?dzie
pracowa? na zewn?trz, nara?ony b?dzie na wiele niekorzystnych czynników atmosferycznych.
By zapewniae d?ug? bezawaryjn? prac? musimy podj?ae pewne środki zaradcze. Uk?ad elektroniczny nale?y umieściae w wodoszczelnej obudowie, a obwód drukowany dwukrotnie pokryae
lakierem elektroizolacyjnym np. " PLASTIK " f-my Kontakt Chemie lub podobnym. Na zako?czenie chcia?em jeszcze raz przypomnieae, ?e wiele z dokuczaj?cych nam zwierz?t jest obj?tych
ochron? gatunkow? i mimo swej niew?tpliwej uci??liwości s? po?yteczne i co najwa?niejsze
chronione prawem. Uk?ad " stracha " przystosowany jest do zasilania napi?ciem 12-15V. Mo?e
to byae prosty zasilacz sieciowy, lub akumulator. W przypadku zastosowania akumulatora nale?y
odpowiednio dobraae jego pojemnośae. Pr?d zasilania uk?adu to ok. 2-3 mA w czasie martwym
i 0,2-1,5A w stanie aktywnym przy rezystancji obci??enia 4W. Tak du?y pr?d zasilania to konsekwencja du?ej mocy wyjściowej, która jest niezb?dna dla uzyskania odpowiedniego efektu
akustycznego w otwartej przestrzeni. Rozwi?zaniem tego problemu mo?e byae zastosowanie
g?ośnika w obudowie o kierunkowej charakterystyce, która pozwoli uzyskaae ten sam efekt
akustyczny przy mniejszej mocy wyjściowej. Inn? metod? zmniejszenia poboru pr?du, to wyzwalanie uk?adu z czujnika promieniowania podczerwonego - detektora ruchu.

Spis elementów
Rezystory:
R1 - 510k
R3 - 510k
R2 - 1M
R4 - 51K
R9 - 51k
R5 - 9,1k
R6 - 100k
R7 - 100k
R8 - 10k
Kondensatory:
C1 - 470nF
C2 - 47F/25V
C3 - 10nF
C4 - 100nF
C5 - 22nF
C6 - 220uF/25V
Uk?ady scalone:
IC1 - 4060
IC2 - 40103
IC3 - 4046
IC4 - 4013
IC5 - TDA1516
Inne:
G1 - g?ośnik wys. ton. 70/150W/4W
J1-J4 - PLS4
P1 - 10k monta?owy H
P?ytka - 182-K


Download file - link to post
  Search 5 million + Products